Gabríel Ingimarsson skrifar
„Ég held að það sé mikill misskilningur, herra forseti, kannski einhver alvarlegasti misskilningurinn, að með áfengu öli flytjist inn í landið einhver bjórmenning.“ Þessi frægu orð voru látin falla í ræðupúlti Alþingis fyrir 40 árum síðan og hafa lifað svo í minni fólks að ég held að þau séu rifjuð upp á hverju ári, iðulega í kringum bjórdaginn 1. mars. Raunar varð bjórmenning á Íslandi svo rík að árlega er haldið upp á þann dag sem áfenga ölið var lögleitt. Viðburðir eru haldnir víðsvegar um landið í ýmislegum félagsskap, meðal annars í ungliðahreyfingunni sem undirritaður er í.
En blessunarlega fékk sá maður sem opnaði hér greinina fyrir mig ekki að ráða för í þessum málum. Sá fjöldi brugghúsa sem hér prýðir bæjarstæði út um allt land hefði þá ekki fengið að leika listir sínar, nýjar sem gamlar. Húsavík Öl héldi ekki bjórhlaup, á Árskógssandi væri ekki hægt að baða sig í Kalda, Galdur fengi ekki að upphefja sagnaarf Strandamanna, Beljandi myndi ekki setja svip sinn á ferðamennsku í Breiðdalsvík – enginn Íslendingur nyti íslensks bjórs. Íslendingar væru bjórmenningunni fátækari.
Það fólk sem hefði í þá daga tekið undir upphafsorð greinarinnar vill í dag telja okkur trú um að verslanir í eigu ríkisins séu best til þess fallnar að stýra þessari menningu. Væri menningin jafn rík ef hlutafé brugghúsanna lægi hjá einni ríkisverksmiðju rétt eins og með verslanirnar? Þingmaður kom að því fyrr í sumar að það væri byggðamál að áfengisverslun færi fram með slíku fyrirkomulagi þar sem ríkisverslanirnar héldu fólki í vinnu. Þvert á móti held ég að það væri eðlilegt að litlar matvöruverslanir sem skreyta hér landsbyggð Íslands gætu bætt rekstrarskilyrði sín til muna með því að versla beint af brugghúsunum í nærumhverfi þeirra. Eins og sést glögglega í rekstri brugghúsa á Íslandi er einkaframtakið vel í stakk búið til þess að tryggja atvinnu og verslun á landsbyggð Íslands, svo lengi sem ríkið leyfir því að gerast.
Frjáls verslun með áfengi er því byggðamál.
